Hoe help je kinderen bij het ontwikkelen van een eigen identiteit, geloofsovertuiging?

Veranderende
denkkaders

Het is het belangrijk om kinderen te leren omgaan met
verschillende overtuigingen en hen spelenderwijs elementen aan te bieden om hun
eigen levensbeschouwing, hun eigen identiteit te gaan ontdekken. Dat kinderen
uiteindelijk niet altijd dezelfde geloofsovertuiging ontwikkelen als de
overtuiging van de ouders is niet nieuw. Wij geloven over het algemeen ook niet
in dezelfde beelden en hetzelfde kader als onze ouders of grootouders. Iedere
generatie groeit op binnen de denkkaders van hun eigen tijd. En die denkkaders
veranderen met de tijd. We denken niet meer zoals honderd jaar of langer terug.
Onder invloed van allerlei ontwikkelingen in onder andere techniek (social
media), welvaart (mogelijkheden, keuzes) en onderwijs (kennis) verandert het
denken en dus veranderen ook de wereldbeelden van mensen. Hoe sneller de
ontwikkelingen, hoe sneller het denkkader verandert1.

Communicatie
gaat soms mis

Dit werd mij heel duidelijk toen ik een aantal basisschoolkinderen
uit groep 7/8 meenam op bezoek langs verschillende kerken in hun dorp. De meest
geziene opstelling in de kerkruimtes was een tafel (liturgisch centrum) met
rijen stoelen achter elkaar gericht op die tafel. Ik hoorde de volgende dialoog
tussen een kind en een (oudere) koster.

Kind:
“Wat gebeurt er hier dan?”

Koster:
“Wij komen hier iedere zondag samen om te vieren dat we een gemeenschap zijn,
dat we er zijn voor elkaar en dat we mogen delen wat we geloven.”

Het
kind dacht even na en vroeg: “Als de mensen hier voor elkaar komen en iets
vieren, waarom zitten ze dan achter elkaar?”

Het beeld van samenzijn en vieren was voor het kind anders dan
voor de koster. Beide niet verkeerd of niet oprecht, maar wel anders. Als je er
oog voor krijgt, dan zie je steeds opnieuw dit soort kleine
communicatiestoornissen plaatsvinden. De uitleg van de koster is mooi en goed,
maar de boodschap wordt niet begrepen.

Kansen
voor het jeugdwerk

Jeugd van nu wordt getypeerd in titels van artikelen en
onderzoeken: ‘Voor de generatie van nu
zijn oprechtheid en hoop de nieuwe dominante gevoelsstructuren geworden’2
of ‘Generatie Zenz: sensitief &
intuïtief en op zoek naar zingeving en zen’3.

Dat biedt kansen voor het (christelijk) jeugdwerk. Oprechte
aandacht naar elkaar toe is voor hen niet achter elkaar zitten luisteren, maar
samen spreken over het leven bij een kopje koffie en vooral samen iets doen. Voor
oprechtheid en zingeving hoef je niet naar de kerk, geloven doe je juist in het
leven, op straat, op school, in de keuken. Jongeren vragen om direct, actief toegepast
geloof en hebben daarbij andere beelden en iconen dan de generaties voor hen. Bovendien
hebben jonge mensen een andere logica voor structuur en hebben zij weinig op met
oude structuren en gewoontes die ze niet begrijpen1.

Daarom is het belangrijk het aanbod in de kerk breder te maken dan
alleen de kerkdienst op zondag en de gesprekskring. Op die manier kunnen
jongeren hun geloofsovertuiging, hun eigen identiteit ontwikkelen. Zelf heb ik
hiervoor vieringen ontwikkeld die jong en oud binden en boeien: kruispuntvieringen
en gezinsvieringen. Verder gebruik ik daarbuiten de lesmethode ‘verhalend
ontwerpen’ om kinderen te helpen hun (christelijke geloofs-)identiteit te
ontwikkelen. In de volgende artikelen staat steeds één van deze mogelijkheden
centraal.

Meer
weten over andere denkkaders?

1.  Zie o.a. Generatie
Einstein, Boschma&Groen, 2010, pp. 63,64)

2. Voor de generatie van nu zijn oprechtheid en hoop de nieuwe
dominante gevoelsstructuren geworden (http://www.groene.nl/artikel/een-verlangen-naar-oprechtheid)

3. Generatie Zenz: sensitief & intuïtief en op zoek naar
zingeving en zen (A. Weghorst, Anders, het echte verhaal van Generatie Zenz, de
5-25 jarigen van nu, Twinq, 2016)

Extra: presentatie over anders kijken en anders werken (in de
kerkelijke context) https://prezi.com/gcexcex3pb0_/edit/#58_42890347

Erzsébet
Thomasse