Waarom werkt een kruispuntviering?! (reden 1)

Redenen waarom een kruispuntviering werkt

Er zijn vele redenen waarom een kruispuntviering werkt. Een kruispuntviering is ontwikkeld vanuit verschillende inzichten welke zijn voortgekomen uit onderzoek. Het gaat te ver hier tot in detail op in te gaan, maar ik noem hier 3 belangrijke redenen:

  1. De communicatiestijl van een kruispuntviering is anders dan die van een gemiddelde viering in de kerk.
  2. Een kruispuntviering gaat uit van diversiteit.
  3. Een kruispuntviering zoekt naar verankering van christelijke beleving buiten de kerk.

In dit en een volgend artikel licht ik deze drie redenen toe. Maar let op: ik beschrijf de zaken soms wat zwart wit en generaliseer behoorlijk. Uiteraard is dit in de praktijk zelden de situatie. In deze toelichting gaat het ook niet over ‘goed’ of ‘fout’. Het gaat over ‘anders’, op een nieuwe manier naar iets kijken en een andere benadering dan je gewend bent.

Diverse communicatiestijlen

De jongere generatie groeit anders op. Zij zijn op een andere manier gevoelig voor communicatie door (reclame)boodschappen en media, dan de generaties voor hen. Zij beschikken al van jongs af aan (terwijl hun hersenen nog in ontwikkeling zijn) over communicatiemiddelen en beeldverwerkingsmogelijkheden die de vorige generatie pas op latere leeftijd kon inzetten. Dat maakt, dat jonge mensen daar van begin af aan al anders mee omgaan en dat anders beleven. Wat eerst goed werkte op het gebied van communicatie, lijkt nu niet meer te werken.

In het boek Generatie Einstein (Boschma en Groen, 2010, p.64) staan twee communicatiestijlen beschreven: de ‘luidspreker’ en de ‘telefoon’. Deze stijlen geven weer wat het verschil is tussen een meer traditionele (jongeren)viering  en een kruispuntviering. Deze stijlen staan uitgewerkt in de tabel bij dit artikel (uit ‘Generatie Einstein’, herschreven naar de kerkelijke viering).

Betekenisgeving in dialoog

Het hielp mij zien dat het niet belangrijk is een boodschap (preek) te formuleren, want de ontmoeting staat garant voor het vinden van betekenis en niet het verkondigen van een boodschap. Bij elkaar zijn, elkaar ontdekken is bij jonge mensen de manier om betekenis te zoeken (Andrew Root noemt dat placesharing in Revisiting Relational Youth Ministry: From a Strategy of Influence to a Theology of Incarnation, 2007). Eerder gaf de leraar in de klas betekenis (monoloog) en in de kerk de dominee met een preek (monoloog). De jongere generatie zoekt echter betekenis in dialoog, in oprechte ontmoeting, in het leren kennen en respecteren van de ander. Vaak begrijpen zij het luidsprekermodel niet en komt de boodschap niet over. In een kruispuntviering wordt daarom geen boodschap afgeleverd (christelijke dogma’s). Het doel is het verkrijgen van een goede relatie waarbinnen je met elkaar kunt blijven zoeken naar betekenis. Jongeren willen weten waarom jij gelooft. Dat is informatie die ze kunnen wegen en betekenis kunnen geven. Daarom worden in een kruispuntviering werkvormen gebruikt die uitgaan van dialoog en gedachtenuitwisseling.

Kerkelijk jargon

Naast een verschil in communicatiestijl is het ook goed te beseffen dat er in de kerk een heel ander jargon wordt gebruikt. Het lijkt voor de hand te liggen, maar het is een gemakkelijke valkuil. Deze ‘vaktaal’ is voor insiders heel normaal en duidelijk en wordt ook vaak in vieringen gebruikt. Denk bijvoorbeeld het woordje ‘maaltijd’ of de tekst ‘gestorven voor onze zonden’. Er schuilt een hele wereld van betekenis achter deze woorden, wat het onbevangen gebruik in relatie tot een buitenstaander lastig maakt. Het is belangrijk om ons daar bewust van te zijn in de communicatie met jonge mensen, die zoekend zijn naar het geloof.